Close

8 januari 2016

Olof Palme-prijs 2015 voor de Palestijnse theoloog Mitri Raheb en de Israëlische journalist Gideon Levy

Mitri Raheb en Israëlische journalist Gideon Levy zijn bekroond met de Olof Palme-prijs “voor hun moedige en onvermoeibare strijd tegen de bezetting en geweld, en voor een toekomstig Midden-Oosten dat wordt gekenmerkt door vreedzame co-existentie en gelijkheid voor iedereen. Door hun werk geven ze beiden een sprankje hoop in een conflict dat miljoenen mensen heeft geteisterd en dat nog steeds doet en dat de wereldvrede in gevaar brengt”.

 

‘Wij willen dat jullie leven, niet sterven voor Palestina.’

Als predikant en pastor van de Lutherse kerk in Bethlehem, heeft Mitri Raheb een duidelijke boodschap voor de jonge generatie van Palestijnen: ‘Wij willen dat jullie leven, niet sterven voor Palestina.’ De jury zegt verder: ‘In het Bethlehem dat aan drie kanten is ingesloten door muren van de bezettende Israëlische macht, heeft Raheb het mogelijk gemaakt met de Dar al-Kalima Hogeschool voor de Kunsten en Cultuur, die hij oprichtte en die zich toelegt op een vernieuwende artistieke opleiding in film, kunst en drama, jongeren hun Palestijnse identiteit te laten onderzoeken, om schoonheid te koesteren en te investeren in een cultuur van het leven, als instrument voor creatief verzet tegen de verstikkende opsluiting’.

Raheb doctoreerde in de theologie aan de universiteit van Marburg in Duitsland en werkt als pastor voor deEvangelical Lutheran Christmas Church in Bethlehem. In zijn historiserende theologiebeoefening keren steeds de geschiedenis van de Palestijnse christenen terug en hun deelname aan de nationale en regionale strijd van het Palestijnse volk sinds de Tweede Wereldoorlog, maar ook de verbindingen van de drie belangrijkste monotheïstische godsdiensten in het Land met elkaar. Op 1 september 2008 ontving Raheb de Aachener Friedenspreis.

‘I am a Palestinian Christian’

In zijn boek I am a Palestinian Christian (1995) treedt hij in discussie met veelal Amerikaanse, maar ook Duitse en Nederlandse protestantse Israëltheologen, die de staat Israël in het perspectief zijn gaan beschouwen van het aan het joodse volk Beloofde Land. Als bijbels theoloog voelt Raheb, net zomin als deze Israëltheologen, voor een loutere ver-spiritualisering van het Land van de Bijbel, los gedacht dus van een concreet gebied, maar hij verwijt deze theologen wel de ogen te sluiten voor de ervaring van Palestijnse christenen die het historische perspectief op het Land niet los willen maken van hun eigen landbeleving en hun eigen historische ervaring van onteigening en verdrijving ten tijde van de Nakba en die doorgaat tot op de dag van vandaag. Raheb zoekt steun bij de katholieke theoloog Hans Küng, die ‘Volk’ en ‘Land’ weliswaar als onvervreemdbare essenties van de jodendom beschouwt, maar niet zover wil gaan dat het Land van Belofte ook specifieke, concrete staatsvormen met bepaalde grenzen zou kunnen aannemen. Raheb waarschuwt in die geest ook voor het ver-theologiseren van staatkundige verschijnselen door joods extremistische fundamentalisten en door moslim-fundamentalisten. Hij hekelt met name de droombeelden van joodse religieus-zionisten maar ook die van christen-zionisten over een ‘Groot Israël’, dat zich tot over de Jordaan tot aan de Eufraat zou moeten uitstrekken. De luchtspiegelingen onder fundamentalistische moslims die hopen op het herstel van het Kalifaat  van Omar I (zoals we dat later bij IS hebben zagen gebeuren) stelt hij in 1995 al onder scherpe kritiek. Ze zijn van hetzelfde laken een pak. Raheb zoekt zijn eigen zingeving in de interreligieuze dialoog en een multi-etnische toekomst:

Het land is nu eenmaal het thuisland van twee volkeren. Elk van hen zou het land moeten begrijpen als een geschenk van God, dat gedeeld moet worden met de derden. Vrede en zegen voor het land hangen af van dit samen delen. Alleen dan zullen de Bijbelse beloften worden vervuld.

‘Geloven onder bezetting’

In 2014 gaf Mitri Raheb een boek uit onder de naam Faith in the Face of Empire: The Bible Through Palestinian Eyes. Het boek werd op initiatief van Vrienden van Sabeel en Kairos Palestina Nederland in 2015 vertaald en uitgegeven bij het Boekencentrum onder de titel ‘Geloven onder bezetting. Een Palestijnse theologie van verzet en hoop’. Het boek werd ingeleid door Erik Borgman. Als Palestijnse christelijke theoloog laat Raheb zien hoe de realiteit van het existerende, maar vaak ongrijpbare empire in de wereld en de voortdurende ervaring van het Midden-Oosten conflict, de veranderlijke maar tegelijk blijvende context vormen het Bijbelse verhaal dat zich uitstrekt over verschillende perioden van de geschiedenis.

Meest opzienbarende uitspraak:

Israëli’s en Palestijnen hebben de laatste zestig jaar allebei hard gewerkt aan het stichten van een eigen staat. Als ze eerlijk naar zichzelf zijn, moeten ze toegeven dat dit project mislukt is. Het door Israël ontwikkelde apartheidssysteem, de Palestijnse ministaat Gaza of de Palestijnse gaten-in-de-kaas op de Westelijke Jordaanoever zijn niet de droom waarvoor de mensen gevochten hebben. Nochtans kunnen of willen beide volkeren deze harde, pijnlijke werkelijkheid niet onder ogen  zien om vervolgens te gaan zoeken naar nieuwe modellen van co-existentie.

Zijn laatste boek beoogt voor een breder lezerspubliek de Bijbelexegese te plaatsen in een geopolitieke context en tegelijk in die van de moderne Palestijnse en Israëlische geschiedenis. Het boek gaat in op misvattingen over de Palestijnse cultuur en pleit voor meer aandacht voor die cultuur bij de interpretatie van de Bijbel.

Lees ook de toespraak van Mitri Raheb bij de aanvaarding van deze prijs op zijn Facebookpagina.

Levy: progressieve Israëlische journalist

Levy begon  zijn werk bij de progressieve Israëlische krant  Haaretz in 1982, en was vier jaar adjunct-hoofdredacteur van de krant. Hij is lid van de redactieraa, en de auteur van het wekelijkse Twilight Zone, een rubriek die gaat over de Israëlische bezetting van de Westelijke Jordaanoever en van de Gazastrook, en hij is ook schrijver van politieke redactionele commentaren in de krant. Levy ontving eerder de Peace Through Media Award in 2012, de Euro-Med Journalist Prize  2008 (voor een artikel over kinderen gedood door het IDF, deLeipzig Freedom Prize in 2001, de Israeli Journalists’ Union Prize in 1997 en de Association of Human Rights in Israel Award in1996. Zijn boek, The Punishment of Gaza, werd gepubliceerd in 2010 en is een aanklacht tegen Israëls politiek in Gaza.

De Olav Palme prijs

De Olof Palme Award werd eerder uitgereikt aan de Tsjechische president Vaclav Havel, de voormalige secretaris-generaal van de VN, Kofi Anan, de Birmese oppositieleidster Aung San Suu Kyi, Amnesty International, Hanan Ashrawi en de Afrikaans-Amerikaanse advocaat Bryan Stevenson.
Olof Palme was twee keer minister-president van Zweden en leider van de Zweedse sociaal-democratische partij. Hij was een van de meest profetische leiders van zijn tijd in zijn verzet tegen het apartheidsregime in Zuid-Afrika, een voorloper bij het leggen van relaties met Cuba en met de bevrijdingsbewegingen in het Zuiden van de wereld, iemand die in het Oost West conflict een niet-gebonden politieke koers volgde.

De prijs ter waarde van 75.000 dollar werd in 1987 ingesteld ter zijner nagedachtenis. Olof Palme werd vermoord in 1986. De prijsuitreiking staat gepland voor 29 januari in Stockholm.

Voor zover bekend is na de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede aan Rabin en Arafat het voor het eerst dat er gelijktijdig aan een Israëliër en een Palestijn een grote vredesprijs wordt uitgereikt, het is dan sowieso voor het eerst dat het twee vredesactivisten zijn die als voorlopers buiten het politieke spectrum opereren, zo geëerd worden.

 Bronnen:

Haaretz

PIEF post (Wereldraad van Kerken)

Wikipedia

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *